ลองนึกภาพว่าคุณตื่นขึ้นมาวันหนึ่งและยกแขนขึ้นหวีผมไม่ได้ หรือเอื้อมมือไปหยิบของบนชั้นสูงแล้วเจ็บแปลบ นั่นอาจเป็นสัญญาณเริ่มต้นของ “ไหล่ติด” หรือ Adhesive Capsulitis หนึ่งในภาวะที่น่าหงุดหงิดที่สุดที่พบได้บ่อยในผู้ป่วยวัย 40-60 ปี
ไหล่ติดคืออะไร?
เนื้อเยื่อที่หุ้มข้อไหล่ (Joint Capsule) หนาตัวและหดตัวผิดปกติ ทำให้ปริมาตรของข้อลดลง ช่วงการเคลื่อนไหวจำกัดทุกทิศทาง ไม่ใช่แค่ทิศทางใดทิศทางหนึ่ง นี่คือลักษณะที่ทำให้ไหล่ติดต่างจากอาการปวดไหล่ทั่วไป ซึ่งมักจำกัดการเคลื่อนไหวเพียงบางทิศทาง

ใครเสี่ยงที่จะไหล่ติดได้มากกว่า?
- ผู้ที่เป็นเบาหวานมีความเสี่ยงสูงกว่าคนทั่วไปถึง 2 – 4 เท่า
- ผู้ที่เป็นโรคไทรอยด์
- ผู้ที่ไม่ได้เคลื่อนไหวไหล่เป็นเวลานาน เช่น หลังจากแขนหัก ผ่าตัด หรือนอนป่วยนาน และ
- ผู้ที่มีอายุ 40-60 ปี โดยพบในผู้หญิงมากกว่าผู้ชาย
3 ระยะของไหล่ติดที่ต้องรู้:
ระยะที่ 1: Freezing Stage
ใช้เวลา 6 สัปดาห์ถึง 9 เดือน อาการปวดมากทั้งขณะเคลื่อนไหวและขณะพัก โดยเฉพาะตอนกลางคืน ช่วงการเคลื่อนไหวเริ่มลดลง นี่คือระยะที่หลายคนเข้าใจผิดว่าเป็น “ปวดไหล่ธรรมดา”
ระยะที่ 2: Frozen Stage
ใช้เวลา 4-6 เดือน ความเจ็บปวดลดลงบ้าง แต่ไหล่ขยับได้น้อยมาก ทำกิจวัตรประจำวันง่ายๆ เช่น สวมเสื้อหรือหยิบของหลังหลังไม่ได้
ระยะที่ 3: Thawing Stage
ใช้เวลา 6 เดือนถึง 2 ปี ช่วงการเคลื่อนไหวค่อยๆ กลับมา แต่ถ้าไม่ได้รับการรักษา อาจไม่กลับมาเต็ม 100%
การรักษาในทางกายภาพบำบัด:
เราจะแบ่งโปรแกรมตามระยะ ในระยะ Freezing เน้นการควบคุมปวดด้วย Modalities และการยืดเบาๆ ในระยะ Frozen เน้น Joint Mobilization และการยืดอย่างเป็นระบบเพื่อขยายช่วงการเคลื่อนไหว ในระยะ Thawing เน้นการเสริมสร้างความแข็งแรงและ Functional Training ให้กลับมาใช้งานได้เต็มที่
สิ่งที่ไม่ควรทำเมื่อเป็นไหล่ติด อย่าปล่อยปละละเลย รอให้หายเอง เพราะกว่าจะหายโดยไม่รักษาอาจใช้เวลา 2-3 ปี และอาจไม่หายสมบูรณ์ อย่ากดดันตัวเองให้ออกกำลังกายหนักเกินไปโดยไม่มีผู้เชี่ยวชาญแนะนำ เพราะอาจทำให้อาการแย่ลงในระยะ Freezing ได้ ที่ฟรีเซีย รีแฮป คลินิก เรามีเครื่องมือกายภาพที่รักษาด้วยเทคโนโลยีขั้นสูงเพื่อบรรเทาอาการปวด การรักษาเพื่อเพิ่มพิสัยข้อต่อและการทำกายภาพบำบัดเพื่อบริหารเพื่อเพิ่มพิสัยข้อ หากใครมีอาการอย่ารอให้ไหล่ติดเยอะ แนะนำให้มาปรึกษาแพทย์เฉพาะทางเวชศาสตร์ฟื้นฟู ได้ที่ฟรีเซีย รีแฮป คลินิกพระราม 3
แหล่งอ้างอิง: 1) StatPearls NCBI. “Adhesive Capsulitis.” NBK532955. 2) PMC10949050 — Evidence for Combining Conservative Treatments. 3) American Journal of Medicine. “Frozen Shoulder Diagnosis and Treatment.” amjmed.com