เครียดทีไรคอ บ่า ไหล่ตึงทุกที เพราะอะไร? เมื่อความเครียดส่งผลต่ออาการปวด

เคยสังเกตไหมว่าในวันที่งานเยอะ ประชุมต่อเนื่อง หรือมีเรื่องให้ต้องคิดมาก อาการคอ บ่า ไหล่ที่เคยเป็นอยู่กลับตึงและปวดขึ้นมาอย่างเห็นได้ชัด? 

นี่ไม่ใช่แค่ความรู้สึก เพราะความเครียดไม่ได้ส่งผลแค่ต่ออารมณ์และความรู้สึกเท่านั้น แต่ยังส่งผลต่อร่างกายโดยตรง โดยเฉพาะในช่วงที่ต้องเผชิญกับความกดดันเป็นเวลานาน หลายคนอาจเริ่มรู้สึกว่าคอ บ่า และไหล่ตึงขึ้นโดยไม่รู้ตัว บางครั้งแม้ไม่ได้ออกแรงหรือทำกิจกรรมหนัก แต่กลับรู้สึกเมื่อยล้าและปวดมากกว่าปกติ

1. ความเครียดกระตุ้นให้กล้ามเนื้อเกร็ง

เมื่อร่างกายเผชิญกับความเครียด ระบบประสาทจะเข้าสู่ภาวะเตรียมพร้อมเพื่อรับมือกับสิ่งที่กำลังเกิดขึ้น ส่งผลให้กล้ามเนื้อบางส่วนเกิดการเกร็งโดยไม่รู้ตัว โดยเฉพาะบริเวณคอ บ่า และไหล่ หากต้องอยู่ในภาวะนี้เป็นเวลานาน กล้ามเนื้อที่เกร็งซ้ำ ๆ อาจเกิดความล้าและตึงสะสม จนกลายเป็นอาการปวดที่รู้สึกได้ชัดเจนขึ้น โดยเฉพาะในคนที่ต้องนั่งทำงานหน้าคอมพิวเตอร์หรือใช้กล้ามเนื้อบริเวณเดิมซ้ำ ๆ อยู่แล้ว

2. ความเครียดทำให้ “รับรู้ความปวด” ได้มากขึ้น

ความปวดไม่ได้เกิดจากกล้ามเนื้อเพียงอย่างเดียว แต่เกี่ยวข้องกับการประมวลผลของระบบประสาทและสมองด้วย เมื่อเกิดความเครียดเป็นเวลานาน ระบบประสาทอาจมีความไวต่อสิ่งกระตุ้นมากขึ้น ทำให้ความรู้สึกตึงหรือปวดที่มีอยู่เดิมถูกขยายให้รู้สึกชัดเจนขึ้น นี่จึงเป็นเหตุผลว่าทำไมบางวันอาการปวดเท่าเดิม แต่เรากลับรู้สึกว่า “วันนี้ปวดมากกว่าปกติ”

3. ยิ่งเครียด ยิ่งนอนน้อย ยิ่งปวดง่าย

ความเครียดยังส่งผลต่อคุณภาพการนอนหลับ และเมื่อพักผ่อนไม่เพียงพอ ร่างกายจะมีเวลาฟื้นฟูจากความเหนื่อยล้าและความตึงของกล้ามเนื้อน้อยลง ขณะเดียวกันการนอนที่ไม่เพียงพอยังมีความสัมพันธ์กับความไวต่อความปวดที่เพิ่มขึ้นจึงอาจเกิดเป็นวงจรเครียด →  กล้ามเนื้อตึง → ปวด → นอนหลับไม่ดี → ร่างกายฟื้นตัวไม่เต็มที่ → ยิ่งปวด mujหากไม่ดูแลตั้งแต่ต้น อาการก็อาจสะสมและกลับมาเป็นซ้ำได้ง่าย

แล้วต้องทำอย่างไรเมื่อความเครียดทำให้ปวด?

การดูแลจึงควรทำควบคู่กันทั้งด้านร่างกายและพฤติกรรม ไม่ว่าจะเป็นการพักจากหน้าจอ เปลี่ยนท่าทางระหว่างวัน ยืดกล้ามเนื้อเบา ๆ ออกกำลังกายอย่างเหมาะสม และให้ความสำคัญกับการนอนหลับและการจัดการความเครียด 

หากอาการคอ บ่า ไหล่ตึงหรือปวดเกิดขึ้นบ่อย รบกวนการทำงาน หรือกลับมาเป็นซ้ำแม้ปรับพฤติกรรมแล้ว การประเมินโดยนักกายภาพบำบัดสามารถช่วยค้นหาปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับอาการ ทั้งความตึงของกล้ามเนื้อ รูปแบบการเคลื่อนไหว และพฤติกรรมในชีวิตประจำวัน ซึ่งที่ Freesia Rehab Clinic มีโปรแกรมกายภาพบำบัดสำหรับอาการปวดคอ บ่า ไหล่ และ Office Syndrome โดยเน้นการประเมินเป็นรายบุคคล เพราะบางครั้งการจัดการอาการปวดที่ดี อาจไม่ได้เริ่มจากการถามว่า “ปวดตรงไหน?” เพียงอย่างเดียว แต่ต้องมองไปถึงว่า “อะไรทำให้ร่างกายของเราตึงและปวดซ้ำ ๆ?” แล้วรักษาได้อย่างเหมาะสมที่สุด